25.5.21

Φιλία με το Θεό

 

Φιλία με το Θεό 

   

Με χαρούμενο στόμα/με χαρούμενη γλώσσα/τη μέρα/και το βράδυ/θα φωνάξεις./Νηστεύοντας θα τραγουδήσεις/με τη φωνή του κορυδαλλού/και ίσως/μες στην ευτυχία μας/μες στην αγαλλίασή μας/ από κάποιο σημείο της γης/ο δημιουργός του ανθρώπου/ο Παντοδύναμος Κύριος/να σε ακούσει./ «Ναι!» θα σου πει/και εσύ/όπου κι αν βρίσκεται/παντοτεινά/μ’ αυτόν μοναδικό σου Κύριο/θα ζεις, θα υπάρχεις. (Ινδιάνικη ποίηση, Εκδόσεις Πανός, μετάφραση Ειρήνη Βρης).

Το πανέμορφο αυτό  τραγούδι των Ινδιάνων της φυλής των Ίνκας της Αμερικής, εκφράζει τα συναισθήματα με τα οποία δημιουργείται η φιλία του ανθρώπου με το Θεό.

Φιλία με το Θεό, για μένα, σημαίνει να είμαι ο εαυτός μου κι αυτό που εμποδίζει τη φιλία αυτή είναι ο φόβος. Ο φόβος να είμαστε ο εαυτός μας που οφείλεται στα παιδικά μας χρόνια μας αποξενώνει από τους άλλους , από τον ίδιο τον εαυτό μας κι από το Θεό. ‘Έζησα τα παιδικά μου χρόνια την εποχή του πολέμου, όταν ο φόβος ήταν διάχυτος παντού και αυτό που φοβόμουν πάντα ήταν ο φόβος μου .

Προσπαθούσα πάντοτε να  είμαι ο εαυτός μου κι από τότε που γνώρισα το Χριστό, ήθελα να είμαι ο εαυτός μου, για χάριν της φιλίας μου με τον Ιησού και για χάρη της νοεράς προσευχής , που αγαπώ. Αλλά  δεν είχα συνειδητοποιήσει, ότι χωρίς αυτήν δεν μπορούσα να ζήσω.Υποσχόμουν  στην εξομολόγηση ότι δεν θα εμποδίζω τη χάρη του Θεού να με επισκεφθεί. Ήθελα να είμαι φίλος με τον Ιησού για να μπορώ να προσεύχομαι. Η προσευχή μαζί με το γράψιμο ,ήταν η συντροφιά μου στις ώρες της μοναξιάς μου. Έγραφα πάντα όπως προσεύχομαι. Η αγάπη μου για την εξομολόγηση είναι έμφυτη σε μένα.

Η Ευχή, όπως λέγεται εν συντομία η νοερά προσευχή του ονόματος του Ιησού  με προστάτευε , γιατί δεν ήθελα να τη στερούμαι, ιδίως όταν ήμουν μόνος και ήμουν μόνος τις περισσότερες φορές.

Από όλα τα  λάθη που έκανα  στη ζωή μου, αυτό που  πλήρωσα πιο ακριβά , ήταν το λάθος της ψευδο-ταυτοποίησης, όπως λέγεται το να μην είμαστε για οποιοδήποτε λόγο,  ο  εαυτός μας.  Το λάθος αυτό για μένα δεν ήταν θεληματικό. Ήθελα με όλη τη δύναμη της ψυχής μου, να είμαι ο εαυτός μου, αλλά την εποχή που άρχισα να καταλαβαίνω τον εαυτό μου,  αυτό δεν ήταν κάτι που προείχε. Το σπουδαιότερο πράγμα, εκείνη την εποχή του πολέμου, ήταν η επιβίωση.

Γνώριζα ενδόμυχα ότι η αρρώστια μας συνετίζει ως προς το ηθικό μέρος, αλλά και μας αφαιρεί τη δύναμη να προσευχόμαστε. . Όταν είμαστε άρρωστοι θυμούμαστε το Θεό, αλλά δεν έχουμε τη δύναμη να προσευχόμαστε.  Αντί να ζητάμε την αρρώστια, πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να είμαστε υγιείς.

 «Χαιρόμαστε εν τρόμω». Ζούμε δηλαδή ,τον τρόμο της απουσίας του Θεού και μέσα σ’ αυτόν τον τρόμο νιώθουμε τη χαρά της φιλίας  με το Θεό. Με τίποτε δεν αλλάζουμε πια τη φιλία μας  αυτή του Θεού που δοκιμάστηκε με τον τρόμο.

« Ο άνθρωπος αποκτάει συνείδηση του εαυτού του, τόσο. όσο ποτέ άλλοτε στην συνηθισμένη ζωή,  πλημμυρισμένος  συγχρόνως από τη γλύκα της αγάπης του Θεού. Βλέπει με το πνεύμα τον Αόρατο, Τον αναπνέει, βρίσκεται όλος κοντά Του» (Αρχ.Σωφρώνιος του Έσεξ).

Το παράδοξο είναι ότι ενώ όλοι διαθέτουμε τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, δεν έχουμε όλοι επίγνωση  ότι αυτά  είναι δώρο του Θεού.  Ο πρώτος άνθρωπος που προσευχήθηκε στο Θεό για να τον ευχαριστήσει που του χάρισε τη ζωή είναι  ο Ενώς, ο γιος του Σήθ, εγγονός του Αδάμ: «Ούτος ήλπισεν επικαλείσθαι το όνομα του Κυρίου και Θεού του.» λέει η Γραφή. Από τότε άρχισαν οι άνθρωποι να προσεύχονται στο Θεό. (Γεν.4:26)

Μόσχος Λαγκουβάρδος

Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET

24.5.21

ΞΕΝΟΚΡΑΤΙΑ

 Ποιοί κυβερνούν τις διάφορες χώρες καθορίζει το πολίτευμα που ισχύει σε κάθε χώρα. Στη δημοκρατία π.χ. κυβερνάει ο λαός. Στην αριστοκρατία κυβερνάει η ελίτ. Στην αποικιοκρατία κυβερνούν τα συμφέροντα.

'Ετσι όπως έχουν τα πράγματα, υπάρχει επίσης το πολίτευμα της ξενοκρατίας, αν και δεν προβλέπεται από την νομική επιστήμη, .
Το χαρακτηριστικό γνώρισμα της ξενοκρατίας είναι η δυστυχία του λαού. Όταν ο λαός δυστυχεί, αυτό σημαίνει ότι κυβερνούν οι ξένοι. Οι ξένοι δεν αγαπούν το λαό ούτε πονάνε τον τόπο.
Η τραγωδία των λαών είναι ότι δεν αποφασίζουν οι ίδιοι για την τύχη τους.
  

23.5.21

Το λυκόφως του αθεϊσμού

  

Το λυκόφως του αθεϊσμού

Υπάρχει μεγαλύτερη χαρά από τη χαρά της ολοκλήρωσης;

 Ο αθεϊσμός αρνείται το Θεό. Τι καυχιέται ο αθεϊστής ; Είναι  άφρων, δεν έχει νου, αυτός που αρνείται το Θεό. Ο αθεϊστής δεν πιστεύει στο Θεό. Γνωρίζει άραγε σε τι δεν πιστεύει; Μήπως δεν πιστεύει στην ιδέα που έχει ο ίδιος για το Θεό,, δηλαδή καμία ιδέα που να στέκει στη λογική; Ο αθεϊστής αρνείται αυτό που δεν γνωρίζει, δηλαδή την ίδια τη λογική.

 Είναι λογική η άρνηση αυτού που δεν γνωρίζει ποιος είναι και αν υπάρχει ή δεν υπάρχει ή είναι άρνηση της ίδιας της λογικής και του νου; Αν π.χ. η πίστη στο Θεό είναι πίστη στην καθαρότητα, ο αθεϊστής αρνείται την καθαρότητα;  

Η σοφία του Θεού είναι αποθησαυρισμένη στην Ελληνική γλώσσα. Μελετώντας την Ελληνική γλώσσα, μαθαίνουμε σε ποιόν πιστεύουμε και σε τι πιστεύουμε.  Ο ορθόδοξος χριστιανός πιστεύει ότι ο Θεός είναι ο ουράνιος πατέρας μας. Αυτό σημαίνει ότι πιστεύουμε ότι και εμείς ως παιδιά του Θεού κληρονομούμε τις ιδιότητες του πατέρα μας. Σημαίνει ότι και εμείς είμαστε ουράνιοι και ζητάμε να γίνει σε μας το ουράνιο θέλημα του ουράνιου πατέρα μας. 

Παντού στο Ευαγγέλιο ο Κύριός μας και Θεός μας μιλάει για τον Ουράνιο Πατέρα μας. Οι πατέρες μας δίδουν τον άρτο, που τρώμε και πεινάμε πάλι. Ο Κύριος μας δίδει τον άρτο , που τρώμε και δεν πεινάμε, ξανά, δηλαδή τον άρτο της ολοκλήρωσης και όχι της έλλειψης. Δεν είμαστε λειψοί, όταν έχουμε μέσα μας το Χριστό.

"Υπάρχει μεγαλύτερη χαρά της ολοκλήρωσης, από τη χαρά του αγίου Συμεών, που είδε το Μεσσία όπως του αποκάλυψε το Άγιο Πνεύμα; Για τον άγιο Συμεών, η Γραφή λέει, πως ήταν άνθρωπος δίκαιος και ευλαβής, και δεν θα πεθάνει πριν δει τον Μεσσία Ιησού Χριστό;

Ποιόν αρνείται ο αθεϊσμός; Στην πραγματικότητα δε γνωρίζει ποιόν αρνείται, πέρα από την ιδέα του που έχει για το Θεό και που δεν είναι ο Θεός. Αν γνώριζε ποιόν αρνείται, δεν θα τον αρνούνταν. Αν εγνώριζαν ποιόν εσταύρωναν λέει ο Απόστολος Παύλος, δεν θα τον εσταύρωναν.

Την «άγνοια» στο χωριό μου, τη λένε «άννοια». Τους αδαείς, η γιαγιά μου, τους λυπούνταν. «Αχ, δεν τους κόβει, γιε μου, δεν τους κόβει», έλεγε αναστενάζοντας.  

Μόσχος Λαγκουβάρδος

22.5.21

Το υπέροχο μυστικό (Ε)

Στο Άγιον Όρος θεωρούν τους επαίνους ντροπή. Κάνει εντύπωση στους προσκυνητές, ότι οι μοναχοί δεν μιλούν, αν δεν ερωτηθούν.. Οι μοναχοί δεν επιδιώκουν να αρέσουν στους ανθρώπους. Τους αρκεί να αρέσουν στο Θεό. Δεν περιμένουν το «εύγε» των ανθρώπων. Είναι ολέθριο να επαινείται ο μοναχός. Η «ανθρωπαρέσκεια» είναι αμαρτία. Όλα είναι χαρίσματα του Θεού. Οι έπαινοι φέρνουν έπαρση και ερήμωση.


Εις εμέ ένα μόνον ύψιστον αγαθόν υπάρχει, λέει ο Δαβίδ,«να προσκολλώμαι εις τον Θεόν, να αποθέτω την ελπίδα μου εις τον Κύριον, να κηρύττω και να διαλαλώ όλους τους αίνους του και να τον ευχαριστώ για τις ευεργεσίες του.»
Ο προφήτης του Χριστού και βασιλεύς δίνει μια φοβερή εικόνα της έπαρσης στον 72ο ψαλμό του Παραθέτουμε μερικούς στίχους του, που αναφέρονται στον υπερήφανο άνθρωπο:
«Τώρα ευτυχούν, αλλά για τις δολιότητές τους επιφύλαξες γι΄αυτούς συμφορές. Θα τους ταπεινώσεις. Θα συντρίψεις την υπερηφάνειά τους. Πώς έξαφνα ερημώθηκαν όλοι; Εξαφανίστηκαν. Χάθηκαν εξαιτίας της παρανομίας τους. Όπως διαλύεται και σβήνει το όνειρο του ανθρώπου που ξυπνά και σηκώνεται, έτσι και συ, Κύριε, εκμηδένισες την πρόσκαιρη και λαμπρά εμφάνιση των αμαρτωλών. (…)
Για την Ορθοδοξία πάνω από όλα είναι το θέλημα του Θεού. Αυτή είναι η ουσία της Ορθόδοξης Χριστιανικής Διδασκαλίας, η “νήψη”, δηλαδή η επίγνωση ότι ο Θεός είναι παρών και ότι αυτός που επικαλείται το όνομά Του «δοκιμάζει» στα πάντα, ποιο είναι «το θέλημα του Θεού, το αγαθόν και ευάρεστον και τέλειον.» (Απ.Παύλος)

Αυτός που ξέρει ότι o Θεός είναι παρών, είναι ειλικρινής και επιδιώκει ό,τι κάνει να αρέσει στο Θεό. Δεν κάνει τίποτε για να τον βλέπουν οι άλλοι. Δεν τον νοιάζει να αρέσει στους άλλους. Αν είναι μάρτυρας στο δικαστήριο, θα πει την αλήθεια. Δεν θα προδώσει τη φιλία του με το Θεό. Είναι αυταπάτη να ξεχνάς ότι ο Θεός είναι παρών, ότι δήθεν ο Θεός δεν μας βλέπει ή δεν ασχολείται με εμάς. Κρυβόμαστε σαν τον Αδάμ και την Εύα μετά την παρακοή.
Τα μόνα λόγια του που θυμάμαι του παππού μου Αγγελάκη, ενός απλού πιστού, είναι η ευχή του «στο Θεό ν’αρέσει». Ο παππούς μου ήταν λιγομίλητος, αλλά θυμάμαι που μου έδειχνε πάντα με αγάπη οτιδήποτε κινούσε το θαυμασμό του, απ΄ το πιο μικρό μυρμήγκι έως τον έναστρο ουρανό. Δόξαζε το Θεό στη δημιουργία Του. Αγαπούσε τα πλάσματα του Θεού. Ήθελε να προσέχουμε ό,τι κάνουμε και ό,τι λέμε. Όλα έχουν ένα αποτέλεσμα. Αυτός που αγαπάει τον Θεό, είναι γνωστός στο Θεό, λέει η Γραφή: «έγνωσται υπ αυτού» Είχε επίγνωση ότι ο Θεός είναι παρών και τον ξέρει. Αγαπούσε το Θεό και ο Θεός τον γνώριζε.

Βοηθώντας τους άλλους για χάρη της αγάπης του Θεού δεν είναι απλό πράγμα. Σημαίνει ότι μεταδίδουμε στους άλλους τη χάρη του Θεού και λαμβάνουμε νέα χάρη , αντί χάρης. Σημαίνει επίσης ότι δεν έχουμε την τάση να αρέσουμε στους άλλους (ανθρωπαρέσκεια). Αρκεί που ο Θεός μας ξέρει. Είμαστε ελεύθεροι από υποκρισία και φαρισαϊσμό. Χάρις στη φιλία μας με το Χριστό επεκτείνουμε την προσωπικότητά μας στο Χριστό. Ενοικούμε στο Χριστό. Ο Απόστολος Παύλος γράφει «Δεν ζω πια εγώ, ζει σε μένα ο Χριστός».

Ο Κύριος θεραπεύει τους πάσχοντες και τους ζητάει να μην λένε ποιος τους θεράπευσε. Ίσως για να μην εμποδίζεται το έργο Του από τους εχθρούς του. Δίνει όμως και ένα παράδειγμα στους ανθρώπους, να χαίρονται όταν βοηθούν τους άλλους, επειδή ο Θεός το ξέρει. Όταν κάποιος δίνει χαρά στον πατέρα του, δεν τον ενδιαφέρει, να το ξέρουν οι άλλοι. Χαίρεται που το ξέρει ο πατέρας του.
Να χαίρεσαι που ο Θεός σε ξέρει. Αυτό είναι το υπέροχο μυστικό: Μη χαίρεστε, λέει ο Κύριος στους Μαθητές Του, που και τα πνεύματα σας υπακούνε. Να χαίρεστε που ο Θεός σας ξέρει. «πλην εν τούτω μη χαίρετε ότι τα πνεύματα υμίν υποτάσσεται. Χαίρετε δε ότι τα ονόματα υμών εγράφη εν τοις ουρανοίς»
 
 

19.5.21

Είναι εφικτή η επικοινωνία με πονηρούς;

 Είναι εφικτή η επικοινωνία με πονηρούς; Μήπως επικοινωνούντες με πονηρούς συνεργούμε και συνευδοκούμε στον θυματοποιητικό μηχανισμό, που μας μετατρέπει σε θύματα;

 Ότι δεν είναι εφικτή η επικοινωνία μαζί τους, προκύπτει από τη στάση του Κυρίου Ιησού, ο οποίος ως κωφός ουκ ήκουε και ως άλαλος ούκ ήνοιξε το στόμα αυτού. Έγινε σαν άνθρωπος που δεν ακούει καθόλου και που δεν έχει εις το στόμα του δίκαιες αντιρρήσεις και λόγους αποστομωτικούς εναντίον εκείνων που τον κατηγορούν..

Ότι δεν είναι εφικτή η επικοινωνία με πονηρούς προκύπτει επίσης από αυτούς τους στίχους του Αμώμου: «Μέτοχος εγώ ειμί πάντων των φοβουμένων σε και των φυλασσόντων τας εντολας σου.

Αν μισείς τα έργα των πονηρών, είσαι νεώτερος και εξουδενωμένος. Αυτό σημαίνει ότι η επαφή με πονηρούς σε σκανδαλίζει.

Οι λόγοι του Κυρίου γι’ αυτούς που υποκριτικά τον τιμούν, ενώ η καρδιά τους πόρρω απέχει από αυτόν, ισχύουν επίσης για τους πονηρούς.

Άρα η σύμπνοια με πονηρούς είναι ανέφικτη. Για να έχουμε επικοινωνία με πονηρούς, με αυτούς που η  καρδιά τους πόρρω απέχει από το Χριστό, πρέπει κι εμείς πόρρω να απέχουμε από το Χριστό. Αλλά κανείς δεν το θέλει αυτό.

17.5.21

Νοερά προσευχή και ονόματα

 Η νοερά προσευχή γίνεται με το νου, δηλαδή με την καρδιά. Νους , καρδιά, πνεύμα, έχουν την ίδια σημασία. Η νοερά προσευχή  δε γίνεται με το μυαλό (διάνοια).

Στην καρδιά η νοερά προσευχή όπως και η  αγάπη είναι ενιαία. Αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν, είναι η Εντολή.  Το ίδιο και στην νοερά προσευχή, προσευχόμενοι για τον εαυτό μας, προσευχόμαστε και για τους άλλους  Κύριε ελέησόν με σημαίνει Κύριε ελέησον σύμπαντα κόσμο σου.  

Στην νοερά προσευχή προσεύχεται ο νους και είναι επόμενο να προσεύχεται και υπέρ αυτών που είναι στο νου. Όταν λέμε σε κάποιον «σε έχω στο νου μου», σημαίνει  ότι τον αγαπάμε. Συνεπώς δεν είναι απαραίτητο ο νους  να μνημονεύει στην προσευχή του τα ονόματα των άλλων. Η προσευχή μας είναι υπέρ του σύμπαντος κόσμου.  Όταν αναφέρουμε ονόματα σημαίνει ότι θέλουμε να έχουμε την αίσθηση της παρουσίας των αγαπημένων προσώπων  υπέρ των οποίων προσευχόμαστε. Το όνομα είναι η αίσθηση της παρουσίας τους.(nomen e omem).  

Στην προσευχή υπέρ των άλλων ισχύει ό,τι και στην αγάπη των άλλων. Δεν εννοούμε την ανύπαρκτη γενική, διανοητική «αγάπη». Δεν αγαπάμε γενικά και αόριστα ένα κάποιον άνθρωπο, αλλά ένα συγκεκριμένο άνθρωπο. Η προσευχή υπέρ των άλλων όπως και η αγάπη είναι καθολική, δεν γίνεται με τη διάνοια, αλλά με την καρδιά .

Η Εκκλησία στην προσευχή υπέρ των άλλων, όταν δεν μνημονεύει κύρια όνοματα, μνημονεύει το επίθετο «δούλοι του Θεού». Ο άγιος Παϊσιος λέει πως προσευχόμενοι υπέρ των άλλων, μπορούμε  στην αρχή μόνον της νοεράς προσευχής να λέμε ονόματα.   

                 


16.5.21

ΑΠΟΔΟΧΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΡΤΕΡΗΣΗ

Έγνωσαν τον Θεόν, μάλλον γνωσθέντες υπό Θεού.

Γαλ.Δ΄, 8-21

Μια παροιμία λέει, "αν δεν το χαϊδέψεις το μωρό μαραζώνει ". Το μωρό βλέπει αυτόν που το χαϊδεύει σαν Θεό.  Το "χάδι" λέγεται στην καθαρεύουσα  "θωπεία", η οποία πιθανόν προήλθε από τη λέξη "θεοπτεία" που σημαίνει όραση του Θεού. 

Ο άνθρωπος, ως νήπιο είναι "θεόπτης" ,βλέπει το Θεό. Ο Κύριος λέει, πως θα δούμε το Θεό, αν γίνουμε σαν τα παιδιά, αν αποκτήσουμε ξανά την αθωότητα του παιδιού. 

"Αμήν λέγω υμίν, εάν μη στραφήτε και γένησθε ως τα παιδία, ου μη εισέλθητε εις την βασιλείαν των ουρανών. και ος εάν δέξηται παιδίον τοιούτον εν επί τω ονόματί μου, εμέ δέχεται. ος δ' αν σκανδαλίση ένα των μικρών τούτων των πιστευόντων εις εμέ, συμφέρει αυτώ ίνα κρεμασθή μύλος ονικός εις τον τράχηλον αυτού και καταποντισθή εν τω πελάγει της θαλάσσης". 

Πόσο μεγάλη είναι η ευθύνη αυτών που διοικούν την Εκπαίδευση, να μην γίνουν αφορμή να κλονιστεί η πίστη των παιδιών, τα οποία πιστεύουν στο Θεό! 

Αλλά και η λέξη "χάδι" έχει την ίδια έννοια του να είσαι σαν Θεός, για το μωρό. Η λέξη "χάδι" προέρχεται από το ρήμα "χανδάνω" , που σημαίνει είμαι ανοιχτός, δεκτικός. Η δεκτικότητα για το παιδί είναι σαν το Θεό. Δε ζει χωρίς τη δεκτικότητα. Το παιδί που το απορρίπτουν δεν μπορεί να ζήσει. 

Μια άλλη παροιμία λέει, "αν δε χτίσεις σπίτι κι αν δεν παντρέψεις παιδί, δεν είσαι νοικοκύρης". Κι η παροιμία αυτή σημαίνει την "δεκτικότητα". Το σπίτι και η αποκατάσταση του παιδιού είναι αναγκαία για το παιδί. Δεν είναι κανείς ολοκληρωμένος άνθρωπος, αν δεν είναι δεκτικός στο παιδί. 

Η νομοθεσία του Σόλωνος, χιλιάδες χρόνια πρίν από σήμερα προέβλεπε , ώστε η συμπεριφορά απέναντι στα παιδιά ,  να είναι πιο δεκτική για το παιδί, από ό,τι είναι σήμερα. Κατά τη νομοθεσία του Σόλωνος, η πολιτεία προέβλεπε  όχι μόνο για την μόρφωση των ορφανών των πολέμων, αλλά και για την επαγγελματική τους αποκατάσταση. 

Η αδιαφορία της πολιτείας για την ανεργία των νέων, είναι ακατανόητη πράξη, για τους Έλληνες της εποχής του Σόλωνος και για τους Έλληνες λόγιους, που δημιούργησαν την Ελληνική Γλώσσα.

Τα αρχαία, αλλά και τα σημερινά καθεστώτα καταρρέουν, επειδή δεν εννοούν ποιός είναι  ο ενδόμυχος πόθος των λαών και αδιαφορούν  για τη δουλεία και για την ανεργία των νέων. 

 Στον εσωτερικό μας κόσμο, χάδι και θωπεία είναι η αναγνώριση, που αν τη στερηθούμε για πολύ καιρό, μαραζώνουμε όπως τα νήπια.  Βλέπουμε σαν Θεό ή σαν Φύλακα Άγγελό μας αυτόν που μας γνωρίζει σ' έναν κόσμο που μας αγνοεί και στον οποίο είμαστε σαν χαμένοι. Εκ φύσεως γνωρίζουμε ότι υπάρχουμε επειδή  μας γνωρίζουν.

Ο Απόστολος Παύλος στην επιστολή του προς τους Γαλάτες, γράφει το χαρμόσυνο  γι' αυτούς, ότι γνώρισαν το Θεό, αλλά σπεύδει να προσθέσει κάτι ακόμα πιο  χαρμόσυνο, ότι ο Θεός τους γνωρίζει. "Έγνωσαν τον Θεόν, μάλλον γνωσθέντες υπό Θεού. πώς επιστρέφετε πάλιν επί τα πτωχά και ασθενή στοιχεία." 

Μπορούμε να πούμε "με γνωρίζουν, άρα υπάρχω". Για τους άλλους που δεν μας γνωρίζουν είμαστε ανύπαρκτοι. Δεν είμαστε πραγματικοί. Σαν τον Ιησού, που οι Μαθητές του δεν τον αναγνώρισαν όταν περπατούσε πάνω στη θάλασσα. Τον θεώρησαν φάντασμα. και φώναξαν από το φόβο τους. 

Ο Ευαγγελιστής Μάρκος  σχολιάζει τη στάση τους, που δεν εννόησαν το θαύμα των άρτων, ότι ήταν η καρδιά τους πωρωμένη. Η καρδιά αυτών που δεν μας αναγνωρίζουν είναι σαν τους ανθρώπους που η καρδιά τους είναι πωρωμένη. Ακόμα κι αν φωνάξουμε βοήθεια, κανένας δε θα μας ακούσει, αφού κανένας δε μας βλέπει σαν πραγματικούς ανθρώπους. 

Πιστεύω ότι στον άλλον κόσμο, θα μας δεχθούν τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Και ο Φύλακας Άγγελός μας θα μας οδηγήσει να πάμε να προσκυνήσουμε το Χριστό.   Η ξενιτιά είναι πικρή, όχι γιατί δεν τη γνωρίζουμε, αλλά γιατί δεν μας γνωρίζει. Ο πιό πικρός στίχος στο μοιρολόγι του Λόρκα για το φίλο του ταυρομάχο Ιγνάτιο Σάντσεθ Μεχίας, που σκοτώθηκε στην αρένα, είναι ο στίχος "Κανένας δε θα θελήσει να κοιτάξει στα μάτια σου, γιατί είσαι νεκρός." 

 Επίσης είναι συνταρακτικός ο τίτλος στο ίδιο ποίημα, "Ψυχή απούσα". (alma ausente), που αρχίζει με αυτούς τους στίχους: "Δε σε γνωρίζει ο ταύρος, ούτε η συκιά, ούτε τα αλογα, ούτε τα μυρμήγκια του σπιτιού σου". 

⇪