20.2.19

Οι αμαρτωλοί της γης

Του Μόσχου Λαγκουβάρδου

Το πνεύμα του Θεού είναι χαρούμενο, ειρηνικό. Απόδειξη ότι χαιρόμαστε με το καλό. Ευγνωμονούμε τις δυνάμεις της ζωής που νικούν τη φθορά και το θάνατο. ‘Εχουμε επίγνωση αυτής της αδιάκοπης νικηφόρας μάχης. Το άγχος, η ζήλια, η λαγνεία. ο φόβος του θανάτου είναι επιπρόσθετα.

 Ο Δαβίδ ονομάζει αυτά τα στοιχεία, που ο Αριστοτέλης θεωρεί επιπρόσθετα, «αμαρτωλούς της γης». Το πρωί, λέει στον 100ό ψαλμό του, σκότωνα όλους τους αμαρτωλούς της γης. «Εις τα πρωίας απέκτεινον πάντας τους αμααρτωλούς της γης, του εξολοθρεύσαι εκ πόλεως Κυρίου πάντας τους εργαζομένους την ανομίαν»

Διάβαζα, διάβαζα, ποτέ δεν χόρτασα το διάβασμα. Αλλά ό,τι έμαθα δεν είναι από τα βιβλία. Ο μακαρίτης ο φίλος μου παπα-Ηλίας, έλεγε πάντα : ό,τι έμαθα, ό,τι έπαθα. Από δω και πέρα, ακούγοντας τη συμβουλή του σοφού ιερέα, πορεύομαι με οδηγό τις πνευματικές εμπειρίες της Εκκλησίας και τις δικές μου. Λέω στον εαυτό μου: «Είσαι θλιμμένος; Προσευχήσου. Η επίκληση του ονόματος του Ιησού θ’ αλείψει με βάλσαμο την πληγή σου. Θα μαλακώσει τη θλίψη της άγνοιάς σου.»

Το ερώτημα «ποιοί είμαστε;» δεν έχει απάντηση, στον αινιγματικό αυτό κόσμο, όπου ζούμε, αν δεν φθάσουμε στην πλήρη άγνοια!

19.2.19

Πνευματική αναγωγή

Του Μόσχου Λαγκουβάρδου

Η πίστη στο Χριστό μας στηρίζει. Μπορούμε να κάνουμε αναγωγή , να ανεβάσουμε τα πράγματα που μας θλίβουν, από το επίπεδο της καθημερινότητας στο επίπεδο του Πνεύματος. Έτσι μπορούμε να βλέπουμε από εκεί ψηλά, πόσο ασήμαντα είναι και πόσο μάταιο να θλιβόμαστε γι΄ αυτά.

Η παραβολή του Ιησού για την Βασιλεία του Θεού, περιγράφει την αναγωγή αυτή από την καθημερινή πραγματικότητα στο πνευματικό επίπεδο της Βασιλείας του Θεού. «Ο μεν γάμος έτοιμος έστιν, οι δε κεκλημένοι ουκ ήσαν άξιοι.» Δεν ήταν άξιοι και προτίμησαν τα πράγματα που σε σύγκριση με τη Βασιλεία του Θεού ήταν ασήμαντα, τόσο που θέλεις να γελάσεις, όταν διαβάζεις την Παραβολή με αυτό το πνεύμα. Οι καλεσμένοι δεν ήθελαν να να έλθουν. Άλλος πήγε, χωρίς ένδυμα γάμου, με τα καθημερινά ρούχα του. Περιφρονώντας την αξία του γάμου, της πρόσκλησής του σ’ αυτόν και τον ίδιο που τους κάλεσε.

«Αμελήσαντες απήλθον.» διαβάζουμε στη θαυμάσια αυτή παραβολή. «Απήλθν ο μεν εις τον ίδιον αγρόν, ο δε εις την εμπορίαν αυτού. Οι δε λοιποί κρατήσαντες τους δούλους του πατέρα που τους κάλεσε στο γάμο ύβρισαν και απέκτειναν»,( Ματθ.κβ’,2-14)

«Ξέρεις, όταν κοιτάζεις τ’ αστέρια, νιώθεις πολύ μικρός. Τα πράγματα μας φαίνονται πολύ μικρά, συγκριτικά με αυτό το διάστημα εκεί έξω. Σταγόνες ενός τίποτε σε σύγκριση με έναν ήλιο, που είναι 100 εκατομμύρια μίλια μακριά. Έτσι γιατί βασανιζόμαστε… (για σταγόνες ενός τίποτε); (Από την κινηματογραφική ταινία «Θείος Χάρης»)


18.2.19

"Αγρυπνείτε και προσεύχεσθε"

Του Μόσχου Λαγκουβάρδου

Φίλη αναγνώστρια, μου έδωσε το έναυσμα να γράψω το μικρό αυτό δοκίμιο για την έννοια της πόλης και του πολιτισμού (culture) σε διάκριση από τον τεχνική πολιτισμό (civilization).Όταν σκέφτομαι μια πόλη, έρχεται πάντα στο νου μου η αρχαία Νινευή, που ο πληθυσμός της νήστεψε , λυπήθηκε, προσευχήθηκε , για να σωθεί η πόλη. Έρεχεται επίσης στο νου μου η Εντολή του Ιησου «Αγρυπνείτε και προσεύχεσθε», η μεγαλύτερη Εντολή μετά το «Αγάπα Κύριον τον Θεόν σου και το «αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν».

Η φίλη αναγνώστρια, μεταξύ των άλλων αναφέρθηκε στην έννοια της κουλτούρας: «Τα δυσνόητα βιβλία» είπε «είναι για τους δήθεν κουλτουριάρηδες. Κουλτούρα έχουν όλοι οι άνθρωποι, απλά διαφορετική. Κουλτούρα είναι ένα σύνολο αξιών, εννοιών, παραδοχών, εθίμων και ηθών που αποδέχεται ο καθένας μας. »

Απήντησα στην φίλη μου ότι γενικά είναι σωστή η η τοποθέτησή της. Ειδικότερα όμως για την Κουλτούρα δηλαδή ψυχική καλλιέργεια θεωρώ ότι δεν έχουμε όλοι. Πολλοί αδιαφορούν για την εσωτερική τους καλλιέργεια. Η κουλτούρα είναι ένα άλλο όνομα για τον πολιτισμό. Δεν έχουν όλοι πολιτισμό. Η λέξη πολιτισμός προέρχεται από τη λέξη "πόλις;" με την αρχική της έννοια , δηλαδή του τόπου όπου συγκεντρώνονται οι καλοπροαίρετοι άνθρωποι που έχουν την πρόθεση να συμπράξουν για το κοινό καλό.

Έχουμε άραγε τον πολιτισμό αυτόν σήμερα. Αγρυπνούμε και προσευχόμαστε για το κοινό καλό της «πόλης» μας; Έχουμε ανοιχτά πάντα και άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μας Ο άνθρωπος είναι αυτό που βλέπει με τα μάτια της ψυχής του. Ποιους βλέπουμε να οδηγούν τον τόπο μας; Ποιοι είναι; Σε τι πιστεύουν; Λένε, ότι δεν έχουν πίστη, ούτε πατρίδα, είναι «διεθνιστές». Τι επιδιώκουν; Ποιες είναι οι προθέσεις τους; Αυτά που δηλώνουν σήμερα, τα αναιρούν αύριο. Πού οδηγούν τον τόπο;

Στην άρχαία Κόρινθο ,σ΄αυτούς που οδηγούσαν την πόλη τους στην καταστροφή γράφει ο Απόστολος Παύλος. Και σεις το ίδιο είστε, τους γράφει ο Απόστολος Παύλος, στην πρώτη του Επιστολή. Δεν πενθήσατε για να ξεχωρίσουν ποιοι είναι αυτοί που οδηγούν την πόλη σας στην καταστροφή. «Έπρεπε σεις οι Κορίνθιοι να λυπηθήτε και να πενθήσετε, γιατι το έγκλημα αυτό και η κατηγορία επροχώρησε εις όλη την κοινότητα της Κορίνθου. Έπρεπε να κλάψετε και να παρακαλέσετε τον Θεόν, καθώς κλαίετε και παρακαλείτε όταν ακολουθήση καμία πανούκλα και κοινή ασθένεια εις την πόλιν σσας, δια να σηκωθεί από εσάς ωσάν μία κοινή βλάβη και ζημία ο το έργον τούτο ποιήσας.»
(Α’ Κορ. ε’ 2-3, ερμην. Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη)

moschoblog. blogspot.com


17.2.19

"Ο αγαπών τον Θεόν εν αυτώ εστί" (Άγιος Μακάριος)

Του Μόσχου Λαγκουβάρδου

Ποτέ δεν χάνουμε την επαφή με το Θεό, γράφει ο Γάλλος φιλόσοφος Pierre Hadot, στο βιβλίο του «Πλωτίνος ή η απλότητα του βλέμματος», εκδόσεις Αρμός. Βρισκόμαστε πάντα «εν Θεώ». «Αυτό που μας εμποδίζει να συνειδητοποιήσουμε την πνευματική μας ζωή είναι η «έγνοια» που έχουμε για το σώμα. Αυτό ακριβώς είναι η πραγματική πτώση της ψυχής. Μας απορροφούν οι μάταιες ασχολίες και οι υπερβολικές βιοτικές μέριμνες.» ΟΙ βιοτικές μέριμνες δεν μας αφήνουν να στρέψουμε τη συνείδησή μας εντός.

Η Δύση αγνοεί την νηπτική παράδοση της Ορθοδοξίας. Στην Ορθοδοξία η μνήμη του Θεού (και του εαυτού μας), δεν είναι αποκομμένη από την καθημερινή ζωή και δεν θεωρεί την έγνοια του σώματος εμπόδιο στην πνευματική ζωή. Μέσα στις δυσκολίες και στις μέριμνες της καθημερινής ζωής, θα ευλογήσεις το Θεό. Αν λείψουν τα εμπόδια, λέει ο Άγιος Αντώνιος κανένας δε σώζεται. Το «δόξα τω Θεώ», δεν λείπει ποτέ από τα χείλη και από το νου του ορθοδόξου χριστιανού. Ουσιαστικό στοιχείο της νοεράς προσευχής του Ιησού είναι το «αδιάλειπτο» της προσευχής. Η μνήμη του Θεού και η επίκληση του Ονόματος του Ιησού δεν παύει ποτέ. Στην προσευχή του Ιησού, λένε οι Πατέρες, αυτό που εξαρτάται από μας είναι η ποσότητα, όχι η ποιότητα της προσευχής. Η ποιότητα είναι έργο της Θείας Χάρης.

Αυτό το βιβλίο του Hadot διάβασα χθες το βράδυ κι όταν κοιμήθηκα είδα στον ύπνο μου ένα όνειρο που προεκτείνει τις σκέψεις που έκανα στον ξύπνο μου : ήμουνα μόνος σ’ ένα άδειο, φωτεινό χώρο, και δεν είχα καθόλου αίσθηση του σώματός μου. Ήμουνα ασώματος, όπως θα είμαστε στον άλλο κόσμο, ώσπου να λάβουμε την κατοικία που θα μας δώσει ο Θεός. «Σάββατο είναι σήμερα;» ρώτησα και σαν απάντηση ακούστηκε το γέλιο ενός αόρατου πλήθους. Ένιωσα ντροπή γιατί δεν ήξερα ότι ήταν Κυριακή.

Ο κόσμος χλευάζει τους μοναχικούς ανθρώπους ή τους λυπάται. Στο χωριό μου τα παιδιά κορόϊδευαν το μοναχικό παιδί με αυτά τα λόγια που τα τραγουδούσαν όλα μαζί «όλοι, όλοι αντάμα κι ο ψώραβος αχώρια.» Τη λύπη για τον μοναχικό άνθρωπο εκφράζει και το δημοτικό δίστιχο «Όλα τα πουλάκια ζευγαρωτά/ το έρημο τ΄αηδόνι το μοναχό».

Ο μοναχός ζει φιλοσοφική ζωή. Αγαπάει το Θεό και έχει διαρκή αίσθηση της παρουσίας του Θεού, στην αδιάλειπτη νοερά προσευχή του, με τα λόγια «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με.» Στον πιστό ορθόδοξο χριστιανό τίποτε δε γίνεται χωρίς το Θεό.

16.2.19

ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΠΟΥ ΥΠΕΡΕΧΟΥΝ

Του Μόσχου Λαγκουβάρδου

Σε εποχές ανελευθερίας όπως η δική μας οι Ελληνίδες με ανδρεία ψυχή, υπερέχουν των ανδρών. Αγωνίζονται για την ελευθερία. Ο φόβος δεν τις ακινητοποιεί. Παράδειγμα οι σημερινές Ελληνίδες που αντιστέκονται στη δικτατορία της νέας τάξης και υπερασπίζονται την ελευθερία της πατρίδας.

Πάντα υπήρχαν οι γυναίκες με «τσαγανό»*, όπως τις ονομάζει ο λαός μας. Λέξη που προέρχεται από την αρχαία λέξη «άγαν», υπερβολικός, υπέροχος. ΟΙ γυναίκες αυτές υπερέχουν των ανδρών. Είναι οι Μπουμπουλίνες, είναι οι Ελληνίδες της Ηπείρου, στον πόλεμο του ’40. Είναι οι Ελληνίδες του χορού του Ζαλόγγου, είναι αυτές που η Ελληνική Ιστορία τις μνημονεύει ως πρότυπα του αγώνα για την Ελευθερία!

*Το επίθετο «τσαγανός» το λεξικό θεωρεί ότι προέρχεται από την τουρκική λέξη «τσαγανός». Γιατί άραγε η ελληνική λέξη προέρχεται από την τουρκική «τσαγανός», και δεν προέρχεται η τουρκική λέξη από την ελληνική; Μήπως και η λέξη «άγαν», που είναι η θεματική ρίζα του επιθέτου «τσαγανός», είναι τουρκική;

moschoblog.blogspot.com

ΕΤΙΚΕΤΤΕΣ
Ανελευθερία
Γυναίκες με ανδρεία ψυχή
Μπουμπουλίνες
Ελληνίδες της Ηπείρου στον πόλεμο του '40
Ελληνίδες του Χορού του |Ζαλόγγου
Τσαγανός

14.2.19

Περί προγεύματος

Του Μόσχου Λαγκουβάρδου

Λένε ότι το πρόγευμα πρέπει να το τρώμε ή δυνατόν στο κρεβάτι. Εννοούν προφανώς να μην περνάμε από τη χαλάρωση του ύπνου στη δράση, με άδειο το στομάχι. Δεν ξέρουν γιατί, και το ονομάζουν «το μυστήριο του προγεύματος».

Ένα καλό πρωινό, δικής μου εμπνεύσεως , αποτελείται από ξεραμένα φρούτα (ένα σύκο, ένα δαμάσκηνο ένα βερίκοκο) , μισή ή ένα τρίτο μπανάνας, ένα κουταλάκι ταχίνι, ένα κουταλάκι τριμμένο αμύγδαλο, ένα κουταλάκι διατροφική μαγιά μπύρας , ανακατεμένα με λίγο τσάϊ, κάνουν μια καλή κρέμα. Όλα αυτά κοστίζουν γύρω στο ένα ευρώ, λιγότερο από ένα καφέ και περιέχουν υγιεινά στοιχεία, απαραίτητα για τον οργανισμό (κάλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο, νάτριο κ.ά.).

Θα μου πείτε οι αρρώστιες είναι από τα γονίδια. Και έτσι να είναι, αν ο οργανισμός έχει τα απαραίτητα στοιχεία για την υγεία του, θα είναι πιο ανθεκτικός, από τον οργανισμό που δεν διατρέφεται σωστά.

Και ένα τελευταίο: Να μην περνάει η μέρα χωρίς να τρώμε κάτι πράσινο και χωρίς άσκηση σωματική και πνευματική! Στην ορθόδοξη παράδοσή μας η άσκηση είναι πνευματική και σωματική. Δεν καταφρονούμε το εργόχειρο, ούτε θεωρούμε κατώτερους τους χειρώνακτες από αυτούς που εργάζονται διανοητικά.

moschoblog.blogspot.com

ETIKETTEΣ

Πρόγευμα
 Ορθόδοξη άσκηση
Χειρώνακτες

12.2.19

Περί προσευχής

Του Μόσχου Λαγκουβάρδου

Ρώτησα κάποιον αν κάνει νοερά προσευχή και μου απάντησε ότι δεν είναι άξιος να κάνει νοερά προσευχή.

-Γιατί δεν είσθε άξιος;
-Γιατί δεν είμαι άξιος! Είπε συγκρατώντας το θυμό του για την ακατανοησία μου.

Θυμάμαι το τζάκι μας στο χωριό. Ο παππούς μου είχε φτιάξει ένα εργαλείο για να σκαλίζει τη φωτιά, τη «μασιά», όπως λέγεται. Είχαμε τη «μασιά» για να «συνδρομάμε» τη φωτιά,ώστε να καίγονται ολόκληρα τα ξύλα και να μην αφήνουν «κούτσουρα».
Αν η φωτιά δε χρειαζόταν «συνδρομή» και τα ξύλα καίγονταν ολόκληρα και δεν άφηναν «κούτσουρα», δε θα χρειαζόταν κι η «μασιά». Το να λέμε ότι θα γίνουμε πρώτα άξιοι να κάνουμε νοερά προσευχή κι ύστερα να προσευχόμαστε, είναι σαν να θέλουμε να χρησιμοποιούμε τη «μασιά» όταν δεν υπάρχουν «κούτσουρα».

Το ίδιο συμβαίνει όχι μόνο στη νοερά προσευχή, αλλά και γενικά στη ζωή: Θεωρούμε τις δυσκολίες και τα εμπόδια ως ατυχίες, ενώ οι δυσκολίες και τα εμπόδια, οι πειρασμοί με ένα λόγο, είναι το υλικό της ζωής, που πρέπει να επεξεργαστούμε. Ο τρόπος που θα το επεξεργαστούμε δείχνει την πνευματικότητά μας. Τις δυσκολίες και τα εμπόδια τα δεχόμαστε με το πνεύμα του Χριστού. Οι Άγιοι αλλάζουν τη γνώση με τη χάρη.

moschoblog.blogspot.com